Hoe ziet de gezondheidszorg in Nederland er over ruim 20 jaar uit? Hoe oud worden we dan gemiddeld, hoe gezond zijn we, en hoeveel geld besteden we aan goede zorg? Deze en meer vragen vormen het centrale thema van het vierjaarlijkse onderzoek ‘Volksgezondheid Toekomst Verkenning’ (VTV) van het RIVM, dat een beeld schetst van verschillende facetten van zorg in de toekomst. Onlangs lanceerden minister Schippers en staatssecretaris Van Rijn het eerste onderdeel van de VTV-2018: het VTV-2018 Trendscenario.

Onderzoek naar zorg in de toekomst

De Volksgezondheid Toekomst Verkenning van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu geeft inzicht in de belangrijkste toekomstige maatschappelijke vraagstukken met betrekking tot ziekte en gezondheid, verschillende bepalende gezondheidsfactoren, preventie en gezondheidszorg in Nederland. Het onderzoek verkent de toekomst aan de hand van vragen die spelen op het gebied van volksgezondheid en zorg in ons land, zoals: Hoe oud worden we in de toekomst, welke aandoeningen komen dan veel voor en hoe gaan de zorgkosten zich ontwikkelen? En: wat zal dit betekenen voor zorg beleid en praktijk? De VTV bestaat uit verschillende onderdelen en wordt elke vier jaar uitgebracht. De eerste editie stamt uit 1993 en de eerstvolgende zal dus in 2018 verschijnen. Anders dan bij eerdere VTV-onderzoeken zal de VTV-2018 zich volledig richten op de toekomst. Op 5 juli 2017 werd het eerste deel, het Trendscenario 2018, gepubliceerd. Dit scenario is geen voorspelling, maar een verwachting die uitgaat van de voortzetting van historische trends zonder dat er nieuw beleid wordt ingezet.

Levensverwachting

Eerder schreven we al over de vergrijzing in Nederland en de noodzaak en/of behoefte van ouderen om langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Volgens het Trendscenario zal een dergelijke trend zich blijven voortzetten en zal de gemiddelde levensverwachting in Nederland nog meer oplopen. De kans om heel oud te worden, neemt aanzienlijk toe: de levensverwachting stijgt van 81,5 jaar in 2015 naar bijna 86 jaar in 2040. Vrouwen leven volgens dit scenario, net als huidige statistieken eveneens laten zien, langer dan mannen. Het absolute verschil in levensverwachting tussen mannen en vrouwen is nu 3,4 jaar en blijft volgens het Trendscenario gelijk tot 2040. Daarbij zal het aantal mensen van 100 jaar en ouder tussen nu en 2040 bijna verviervoudigen.
De meest voorkomende doodsoorzaken in de toekomst zijn kanker en hart- en vaatziekten, zo stelt het scenario. Daarnaast zullen er steeds meer mensen overlijden aan de gevolgen van dementie.

Zorg uitgaven

Hoeveel geven we in 2040 uit aan de zorg in Nederland? Volgens het Trendscenario zullen de zorguitgaven verdubbelen tot 174 miljard euro in 2040, wat betekent dat de zorguitgaven per persoon toenemen van 5.100 euro in 2015 naar 9.600 euro in de volgende twee decennia. Hierbij zal het kostenaandeel van de zorg aan 65-plussers toenemen van 43 procent in 2015 tot 58 procent in 2040. Van alle zorgsectoren zullen de uitgaven aan de zorg voor ouderen het snelst toenemen. Twee derde van de stijging in de totale uitgaven is toe te schrijven aan ontwikkelingen in medische technologie en welvaartstijging en een derde aan de vergrijzing en bevolkingsgroei.

Lees het volledige Trendscenario op de website van VTV 2018.